Wsparcie prawne i podatkowe. Narzędzie sukcesji, ochrony majątku i inwestycji
W praktyce doradczej najczęściej spotykamy się nie z pytaniem, czy przekazać firmę kolejnemu pokoleniu, lecz jak zrobić to bez ryzyka jej rozdrobnienia. Klasyczny podział spadkowy oznacza zwykle wykup udziałów, spory o wycenę i miesiące paraliżu decyzyjnego w zarządzie, dokładnie wtedy, gdy firma najbardziej potrzebuje stabilności. Coraz częściej pojawia się też inne pytanie: jak efektywnie podatkowo inwestować majątek zgromadzony poza działalnością operacyjną, tak aby zyski były reinwestowane w pełnej wysokości.
Fundacja rodzinna, funkcjonująca w polskim prawie od maja 2023 roku, odpowiada na oba te zagadnienia. Jako narzędzie sukcesji pozostawia majątek w jednej strukturze, działającej według reguł ustalonych przez fundatora, zamiast dzielić go między spadkobierców. Jako wehikuł inwestycyjny korzysta ze zwolnienia z CIT na poziomie bieżącej działalności, co czyni ją jednym z najefektywniejszych podatkowo instrumentów pomnażania majątku rodzinnego w Polsce. To połączenie funkcji sprawiło, że w ciągu niespełna trzech lat stała się jednym z najczęściej wybieranych narzędzi wśród właścicieli polskich firm.
Korzyści fundacji rodzinnej: sukcesja, ochrona majątku i podatki
Sukcesja bez rozdrobnienia majątku. Firma i pozostały majątek pozostają w jednej strukturze, a fundator samodzielnie określa w statutcie fundacji rodzinnej (link do przewodnika), kto i na jakich zasadach korzysta z ich pożytków, niezależnie od sztywnego podziału wynikającego z kodeksu cywilnego.
Zabezpieczenie biznesu na wypadek pozostawienia małoletnich spadkobierców. Standardowe dziedziczenie przez osoby niepełnoletnie oznacza ograniczoną zdolność do czynności prawnych i ryzyko paraliżu decyzyjnego w spółce do czasu ich pełnoletności. Fundacja rodzinna pozwala z góry ułożyć zarządzanie firmą tak, aby jej funkcjonowanie nie zostało wstrzymane, przy jednoczesnej ochronie interesów małoletnich beneficjentów.
Oddzielenie majątku fundacji od ryzyk osobistych fundatora i beneficjentów. Wierzyciele fundatora lub beneficjenta, działający z tytułu rozwodu, długów czy sporów biznesowych prowadzonych poza fundacją, co do zasady nie mają dostępu do jej majątku. Zależność ta działa również w drugą stronę: trudności operacyjne spółek nie obciążają majątku prywatnego rodziny.
Korzystne opodatkowanie. Bieżąca działalność inwestycyjna fundacji jest zwolniona z CIT, a podatek w wysokości 15% pojawia się dopiero przy wypłacie świadczenia. Szczegółowe zasady opodatkowania fundacji rodzinnej (link do przewodnika) opisujemy w osobnym artykule. Najbliższa rodzina fundatora jest dodatkowo zwolniona z PIT, co pozwala reinwestować pełną kwotę wypracowanego zysku.
Jeden podmiot dla rozproszonego majątku. Udziały w spółkach, nieruchomości oraz papiery wartościowe mogą być zarządzane z jednego miejsca zamiast osobnych struktur dla każdego składnika majątku.
Fundacja rodzinna ma również swoje ograniczenia: minimalny fundusz założycielski wynosi 100 000 zł, a działalność wykraczająca poza zakres ustawowy podlega sankcyjnej stawce 25% CIT. Z tego względu statut i sposób prowadzenia fundacji powinny być planowane od początku równolegle prawnie i podatkowo, ponieważ właśnie tu najczęściej powstają kosztowne błędy przy braku wsparcia doradczego.
Wsparcie prawne i podatkowe przy zakładaniu fundacji rodzinnej
Wspieramy fundatorów i beneficjentów na każdym etapie korzystania z fundacji rodzinnej: od pierwszej konsultacji, przez rejestrację, po bieżącą obsługę prawną i podatkową. Zakres naszego wsparcia obejmuje:
- planowanie utworzenia fundacji na podstawie analizy sytuacji majątkowej i podatkowej,
- przygotowanie statutu dopasowanego do sytuacji konkretnej rodziny,
- przygotowanie dokumentacji prawnej niezbędnej do wniesienia majątku do fundacji,
- rejestrację fundacji i koordynację formalności,
- planowanie inwestycji fundacji w zakresie objętym zwolnieniem podatkowym,
- bieżącą obsługę po rejestracji, w tym rozliczanie CIT,
- aktualizację statutu wraz ze zmieniającą się sytuacją rodziny.
Dla kogo fundacja rodzinna jest dobrym rozwiązaniem
Fundacja rodzinna sprawdza się przede wszystkim wtedy, gdy firma ma wartość trudną do podzielenia bez szkody dla jej funkcjonowania, majątek rodzinny jest rozproszony między kilka spółek i nieruchomości, a właściciel chce z góry określić zasady sukcesji. Przy niewielkim majątku i jednym spadkobiercy koszty utworzenia i obsługi fundacji mogą przewyższyć korzyści; to jedna z pierwszych kwestii, którą weryfikujemy podczas konsultacji.
Zastanawiają się Państwo, czy fundacja rodzinna ma zastosowanie w Państwa sytuacji? Najlepszym pierwszym krokiem jest rozmowa, podczas której przeanalizujemy strukturę majątku, cele sukcesyjne oraz potencjalne oszczędności podatkowe.
[Umów bezpłatną konsultację w sprawie fundacji rodzinnej →]
Najczęstsze pytania o fundację rodzinną
Ile kosztuje założenie fundacji rodzinnej? Koszt zależy od wartości i rodzaju wnoszonego majątku oraz złożoności statutu. Poza honorarium doradców trzeba uwzględnić koszty notarialne oraz minimalny fundusz założycielski w wysokości 100 000 zł, który wraca do majątku fundacji, a nie jest opłatą.
Czy fundacja rodzinna płaci podatek? Bieżąca działalność inwestycyjna jest zwolniona z CIT. Podatek 15% pojawia się dopiero przy wypłacie świadczenia, a najbliższa rodzina fundatora jest dodatkowo zwolniona z PIT.
Ile trwa rejestracja fundacji rodzinnej? Z uwagi na dużą popularność proces rejestracji w Sądzie Okręgowym w Piotrkowie Trybunalskim trwa obecnie ponad rok. Fundacja może jednak w pełni funkcjonować i inwestować już od podpisania statutu, jeszcze przed wpisem do rejestru.
