Dużo już zostało powiedziane i napisane o wejściu w życie zmian do ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy i tym co się zmieni od lipca 2026 r. (więcej na ten temat można przeczytać tutaj https://grants.capital/reklasyfikacja-b2b-pip-ustawa/).
Wiemy już więc jakie uprawnienia zyskali inspektorowie pracy. Wiemy też jakie będą konsekwencje najgorszego scenariusza, czyli przede wszystkim dopłata podatków i składek na ubezpieczenia społeczne za cały nieprzedawniony okres współpracy pomiędzy „pracodawcą” a „pracownikiem”.
Teraz należy jeszcze odpowiedzieć czyje to będzie ryzyko tj. przedsiębiorcy, który zostanie uznany za pracodawcę, czy też kontraktora, który zostanie uznany za pracownika.
Odpowiedzialność za zaległy PIT – pracodawca czy pracownik?
Zacznijmy od podatków. Zgodnie z przepisami Ordynacji Podatkowej podatnik (w naszym przypadku pracownik) nie ponosi odpowiedzialności z tytułu zaniżenia lub nieujawnienia przez płatnika (czyli przez pracodawcę) podstawy opodatkowania czynności, o których mowa w art. 12, 13 oraz 18 ustawy o PIT do wysokości zaliczki, do której pobrania zobowiązany jest płatnik. Z przepisów Ordynacji Podatkowej wynika więc, że skarbówka będzie domagać się zapłaty zaległego PIT wyłącznie od pracodawcy/płatnika.
Składki ZUS po reklasyfikacji – kogo obciąży ZUS?
Analogicznie, na podstawie przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, ZUS będzie dochodzić płatności składek od płatnika (pracodawcy), a nie ubezpieczonego (pracownika).
Czy były kontraktor B2B jest całkowicie bezpieczny?
Czy jednak dawny kontraktor B2B (a po reklasyfikacji pracownik) jest całkowicie bezpieczny, jeżeli chodzi o ewentualne zaległości w podatkach i składkach?
Zdecydowanie nie.
Zarówno składka na ubezpieczenia społeczne (i zdrowotne), w części finansowanej przez pracownika, jak również zaległe zaliczki na PIT powinny zostać potrącone z wynagrodzenia pracownika. Pracodawca, który pokrył kwotę zaliczek na PIT oraz składek na ZUS z własnych środków może zyskać roszczenie w stosunku do pracownika (dawnego współpracownika) na podstawie przepisów Kodeksu Cywilnego o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Bezpodstawne wzbogacenie – orzecznictwo Sądu Najwyższego
Tytułem przykładu, wyrok Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 26 września 2018 r. (II PK 151/17) dosyć jednoznacznie potwierdza, że w przypadku sądowego ustalenia istnienia stosunku pracy w miejsce stosunku cywilnoprawnego, pracownik staje się bezpodstawnie wzbogacony (art. 405 KC) z chwilą opłacenia przez pracodawcę (płatnika) składek na ubezpieczenia społeczne pracownika w całości ze swoich środków.
Analogicznie Sąd Najwyższy wypowiedział się we wcześniejszym orzeczeniu z 14 stycznia 2013 r. (I PK 171/12).
Co reklasyfikacja oznacza dla obu stron współpracy?
Tym samym, ewentualna reklasyfikacja umowy B2B na umowę o pracę może stać się początkiem sporu przedsiębiorcy (teraz już pracodawcy) z dawnym kontraktorem (teraz już pracownikiem). Oznacza to również, że przy rozmowach na temat zmiany formy współpracy, czy też przy obronie dotychczasowej formy prawnej współpracy, obie strony powinny grać do jednej bramki. Dopiero po realizacji najgorszego scenariusza, zaczną się dyskusje, co strony rozumiały przez wpisaną do umowy „kwotę netto” i na ile skuteczne są zastrzeżenia, że po stronie kontraktora jest płatność wszelkich podatków i składek wynikających z zawartej umowy.
Przy założeniu wynagrodzenia netto (na fakturze) 14.000 zł miesięcznie, potencjalna łączna kwota zaległości w PIT i ZUS może sięgnąć nawet pół miliona złotych, przy czym przeważająca część to składki i zaliczki, które powinny zostać potrącone z wynagrodzenia pracownika. Reklasyfikacja umów B2B na umowy o pracę, może więc wygenerować spór pomiędzy pracodawcą a pracownikiem o dosyć istotnej wartości dla obu stron.
Jak ograniczyć ryzyko reklasyfikacji? Audyt umów B2B
A jak nie dopuścić do najgorszego scenariusza? Przede wszystkim należy przeprowadzić audyt stosowania umów B2B w przedsiębiorstwie, aby zidentyfikować i wyeliminować najistotniejsze ryzyka. Jeżeli potrzebują Państwo profesjonalnego wsparcia w audycie stosowania umów B2B, serdecznie zapraszamy do kontaktu pod adres office@grants.capital.
