Przez lata wielu przedsiębiorców zakładało, że największe ryzyko związane ze współpracą B2B dotyczy przede wszystkim kontroli ZUS lub sporów z byłymi współpracownikami.
Już za kilka tygodni ten obraz może się zmienić.
8 lipca 2026 r. wchodzą w życie przepisy rozszerzające uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy. Choć w przestrzeni publicznej dużo mówi się o nowych kompetencjach PIP, z perspektywy przedsiębiorców kluczowe znaczenie ma nie tyle sama treść nowych regulacji, ile sposób, w jaki inspekcja planuje z nich korzystać.
Wnioski płynące z webinaru zorganizowanego 8 czerwca 2026 r. przez Głównego Inspektora Pracy pokazują, że temat współpracy B2B będzie jednym z głównych obszarów zainteresowania organu w najbliższych latach.
Kontrole mają być bardziej celowane
Jeszcze w 2026 r. PIP ma koncentrować się przede wszystkim na kontrolach wszczynanych na podstawie skarg i zawiadomień.
Znacznie większe zmiany mają nadejść od 2027 r.
Inspekcja zapowiada rozpoczęcie tzw. kontroli targetowanych, w ramach których podmioty do kontroli będą wybierane na podstawie danych pozyskiwanych m.in. z ZUS i Krajowej Administracji Skarbowej. Jednocześnie PIP planuje zwiększenie zatrudnienia oraz dalszą informatyzację procesów kontrolnych.
Dla przedsiębiorców oznacza to jedno – ryzyko kontroli będzie coraz częściej wynikało nie z przypadku, lecz z analizy danych i określonych wskaźników ryzyka.
Największe ryzyko? Skutki mogą sięgać kilku lat wstecz
W debacie publicznej często podkreśla się, że nowe decyzje administracyjne PIP nie będą wywoływały skutków wstecznych.
To jednak tylko część obrazu.
Jak wskazano podczas webinaru poświęconego reformie PIP, inspekcja nadal będzie mogła występować do sądu z powództwem o ustalenie istnienia stosunku pracy. W takim przypadku potencjalne konsekwencje mogą obejmować również okresy historyczne, w granicach terminów przedawnienia dla PIT i składek ZUS.
To właśnie ten aspekt zmian może mieć największe znaczenie finansowe dla przedsiębiorców korzystających z modelu B2B.
Sama umowa już nie wystarczy
Coraz wyraźniej widać również zmianę podejścia organów do oceny relacji pomiędzy stronami.
Według zapowiedzi znaczenie deklarowanej przez strony woli współpracy będzie ograniczone. Kluczowe stanie się to, jak współpraca wygląda w praktyce i czy nie prowadzi do obejścia przepisów prawa pracy.
W efekcie nawet dobrze przygotowana umowa B2B może nie zapewnić bezpieczeństwa, jeżeli rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków przypomina relację pracowniczą.
Na jakie elementy szczególnie zwróci uwagę PIP?
Inspekcja zapowiedziała publikację list kontrolnych, które mają pomóc w identyfikacji ryzyk.
Wśród przykładowych pytań pojawiają się kwestie, które od lat stanowią podstawę sporów dotyczących pozornego samozatrudnienia:
- czy współpracownik wykonuje pracę osobiście,
- czy otrzymuje bieżące polecenia dotyczące sposobu wykonywania obowiązków,
- czy realizuje również zadania wykraczające poza pierwotnie uzgodniony zakres współpracy.
Dla wielu organizacji odpowiedzi na te pytania mogą okazać się mniej oczywiste, niż początkowo się wydaje.
Więcej informacji na temat nadchodzących zmian znajdziecie Państwo w nagraniu naszego webinaru Reforma PIP 2026 – nowe uprawnienia inspektorów wobec umów B2B i cywilnoprawnych https://youtu.be/FqobtgLJDx0.
To dobry moment na audyt modelu B2B
Zmiany w przepisach nie oznaczają, że współpraca B2B stanie się niemożliwa lub nieopłacalna. Oznaczają natomiast, że przedsiębiorcy powinni dokładniej przeanalizować sposób organizacji współpracy z kontraktorami. W praktyce warto zweryfikować:
- stosowane wzory umów B2B,
- rzeczywisty sposób wykonywania obowiązków przez współpracowników,
- procedury dotyczące zarządzania współpracą z kontraktorami,
- obszary, w których model B2B może przypominać klasyczny stosunek pracy.
Czy Twoja organizacja jest gotowa?
W wielu firmach model B2B był budowany przez lata i ewoluował wraz z rozwojem organizacji. To, co kilka lat temu wydawało się bezpieczne, dziś może wymagać ponownej oceny.
Jeżeli Twoja firma korzysta ze współpracy B2B na większą skalę, warto przeprowadzić audyt jeszcze przed wejściem nowych przepisów w życie.
Zespół Grants.Capital wspiera przedsiębiorców w analizie modeli współpracy, identyfikacji ryzyk podatkowych i składkowych oraz przygotowaniu procedur ograniczających ryzyko zakwestionowania kontraktów B2B przez organy kontrolne.
Skontaktuj się z nami, jeżeli chcesz sprawdzić, czy stosowany w Twojej organizacji model B2B jest przygotowany na nadchodzące zmiany.
