Projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT, planowany do wdrożenia od 1 stycznia 2027 roku, zapowiada istotne przetasowania w systemie podatkowym. Nowe regulacje koncentrują się przede wszystkim na ograniczeniu optymalizacji podatkowej oraz zwiększeniu efektywności poboru danin.
Dla wielu firm oraz osób fizycznych oznacza to konieczność dostosowania modeli rozliczeń jeszcze przed wejściem zmian w życie.
Uszczelnienie systemu podatkowego jako główny cel reformy
Jednym z najważniejszych założeń projektu jest ujednolicenie opodatkowania podobnych zdarzeń gospodarczych oraz eliminacja struktur pozwalających na obniżenie efektywnego opodatkowania.
W praktyce oznacza to:
- ograniczenie możliwości „przekwalifikowania” dochodów do korzystniejszych źródeł,
- zmniejszenie liczby preferencji podatkowych,
- większy nacisk na rzeczywisty charakter transakcji.
Zmiany te mają również wymiar fiskalny, według szacunków mogą zwiększyć wpływy budżetowe w kolejnych latach.
Ryczałt 2027 – wyższe stawki i nowe ograniczenia
Planowane jest podwyższenie stawek ryczałtu w przypadku uzyskiwania przychodu od podmiotów powiązanych. W szczególności, w przypadku uzyskiwania przychodu od podmiotu powiązanego: z tytułu najmu, dzierżawy lub podobnych umów (i) dotyczących praw własności intelektualnej wzrośnie do 17%; (ii) dotyczących rzeczy lub praw innych niż własność intelektualna (np. nieruchomości) ulegnie zwiększeniu do 15%.
Jednocześnie, stawka 15% od nadwyżki ponad 100.000 zł będzie miała również zastosowanie do usług dotychczas opodatkowanych w całości stawką 8,5%, jeżeli podatnik nie będzie zatrudniać co najmniej jednego pracownika na pełen etat.
Ukryty zysk i transakcje z podmiotami powiązanymi
Podwyższenie stawek ryczałtu jest ściśle powiązane ze zmianami po stronie kosztów podatkowych podmiotów powiązanych. Planowane jest wprowadzenie ograniczeń w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wydatków z tytułu nabywania usług niematerialnych od podmiotów powiązanych. Tego rodzaju płatności będą traktowane przez organy podatkowe jak wypłata ukrytego zysku. W szczególności, kosztem podatkowym nie staną się wydatki z takich tytułów jak usługi doradcze, badania rynku, usługi reklamowe, zarządzania, kontroli, przetwarzania danych, usługi administrowania i działalności wspierające czy też obsługi i doradztwa prawnego.
Celem podwyższenia stawek ryczałtu oraz wyłączenia wydatków na usługi niematerialne z kosztów podatkowych jest eliminacja bardzo popularnej praktyki „wyjmowania” zysku spółki w drodze wystawiania faktur przez wspólników rozliczających się ryczałtem w ramach JDG.
IP Box 2027 – koniec preferencji bez „realnej substancji”
Projekt zmian wprowadza fundamentalną modyfikację zasad korzystania z IP Box. Preferencyjna 5% stawka podatku ma być dostępna wyłącznie dla podmiotów prowadzących rzeczywistą działalność operacyjną, a nie tylko „rozliczeniową”.
Warunek zatrudnienia – kluczowa zmiana
Aby skorzystać z IP Box, podatnik będzie musiał spełnić jeden z dwóch warunków:
- zatrudniać co najmniej 3 osoby na umowę o pracę (niepowiązane) w przeliczeniu na pełne etaty przez minimum 300 dni w roku lub
- ponosić miesięczne koszty wynagrodzeń dla co najmniej 3 osób fizycznych (niepowiązanych) na poziomie co najmniej 3× przeciętne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw.
To oznacza w praktyce:
- koniec IP Box dla typowych JDG bez zespołu,
- konieczność budowy realnej struktury zatrudnienia,
- wzrost kosztów operacyjnych jako warunek utrzymania preferencji.
IP Box a danina solidarnościowa
To nie koniec zmian, jeżeli chodzi o IP Box. Projekt zmian ustaw PIT i CIT przewiduje włączenie dochodów objętych ulgą IP Box do podstawy daniny solidarnościowej (przypomnijmy: 4% w stosunku do podstawy opodatkowania przekraczającej 1 milion złotych).
Programy motywacyjne i lojalnościowe pod większą kontrolą
Projekt zakłada zmianę zasad opodatkowania świadczeń związanych z programami motywacyjnymi. Dochody z realizacji praw (np. warrantów czy instrumentów finansowych), które wcześniej mogły być rozliczane jako kapitały pieniężne, będą w wielu przypadkach przypisywane do pierwotnego źródła przychodu, w szczególności stosunku pracy.
W efekcie, ESOPy oparte na rozliczeniu finansowym (a nie na objęciu akcji) mogą istotnie stracić na popularności, zwłaszcza w porównaniu do ESOP opartych na akcjach.
CIT estoński 2027 – zmiany zasad i nowe ryzyka
Projekt znacząco modyfikuje zasady opodatkowania ryczałtem od dochodów spółek:
- brak możliwości wejścia w estoński CIT w trakcie roku podatkowego,
- rozszerzenie katalogu tzw. ukrytych zysków,
- objęcie regulacjami m.in. usług doradczych, licencyjnych czy najmu.
Dodatkowo doprecyzowano zasady opodatkowania wypłat po zakończeniu korzystania z tej formy opodatkowania – co ograniczy możliwości planowania podatkowego.
Minimalny CIT – nowe zasady i progi
Projekt przewiduje także zmiany w podatku minimalnym:
- skrócenie okresu badania rentowności z 3 do 2 lat,
- różne poziomy podstawy opodatkowania zależne od skali działalności,
- rozszerzenie katalogu wyłączeń (np. dla sektora energetycznego).
W praktyce oznacza to większą liczbę podmiotów objętych tym podatkiem.
Co oznaczają zmiany PIT i CIT 2027 dla firm?
Planowane regulacje wpisują się w szerszy trend:
- ograniczania optymalizacji podatkowej,
- zwiększania transparentności rozliczeń,
- ujednolicania zasad opodatkowania.
Wejście w życie części lub całości opisanych powyżej zmian zapewne będzie niepewne do ostatnich miesięcy 2026 r.
Niemniej, trend jest dosyć jednoznaczny. MF coraz mniej przychylnie patrzy na struktury, gdzie wspólnicy wyjmują istotną część zysku spółki w formie fakturowania spółki za świadczenie usług niematerialnych. Jest to również kolejny rok, w którym „na cenzurowanym” MF jest stosowanie IP Box przez indywidualnych programistów.
Jeżeli potrzebujecie Państwo profesjonalnej analizy obecnego modelu podatkowego Państwa firmy, serdecznie zapraszamy do kontaktu z zespołem Grants.Capital na adres mailowy office@grants.capital.
