Dron może kontrolować linię energetyczną, pomagać po powodzi i wspierać rozpoznanie terenu. Technologie dual-use dostępne w wielu firmach służyć mogą obronności i odporności choć na pierwszy rzut oka nie są one przeznaczone do zastosowań militarnych. Opracowanie produktów czy usług z sektora obronności to sposób rozwijania technologii, która tworzy wartość dla biznesu oraz bezpieczeństwa.
Technologie dual-use zaczynają się zwyczajnie: od problemu klienta
Dron może w poniedziałek kontrolować linię energetyczną, w środę szukać uszkodzeń po wichurze, a w sytuacji zagrożenia wspierać rozpoznanie terenu. Kamera termowizyjna wykrywa przegrzanie maszyn w fabryce, ale może też obserwować granicę. System analizujący ruch pojazdów pomaga zarządzać logistyką, a podczas kryzysu ułatwia planowanie dostaw dla służb.
Wspólny mianownik jest prosty – ta sama technologia rozwiązuje problemy cywilne i problemy związane z bezpieczeństwem. Właśnie to nazywamy dual-use, czyli technologią podwójnego zastosowania.
Dwa zastosowania nie oznaczają jednego produktu dla wszystkich
Rdzeń technologii może być ten sam, ale klient cywilny i odbiorca z sektora bezpieczeństwa często oczekują czegoś innego. Zakład przemysłowy pyta o cenę, prostotę obsługi i zwrot z inwestycji. Wojsko, służba lub operator infrastruktury krytycznej dodatkowo sprawdzają odporność na zakłócenia, cyberbezpieczeństwo, możliwość pracy bez sieci, warunki serwisowania i dostępność części.
Dlatego dobry projekt dotyczący technologii dual-use i wspierania odporności na zagrożenia nie mówi, że nasz produkt nadaje się do wszystkiego. Komunikuje zaś jasno i wyraźnie, że mamy jedną technologię, dwa jasno opisane problemy klientów i plan dostosowania rozwiązania do każdego z nich. Taka różnica brzmi subtelnie, ale decyduje o wiarygodności.
Co zyskuje firma rozwijająca technologie dual-use?
Pierwsza korzyść to większy rynek. Sprzedaż cywilna może pojawić się szybciej i finansować rozwój, zanim firma wejdzie w dłuższe procesy zakupowe obronności. Druga to lepszy produkt. Wymagania bezpieczeństwa zmuszają do poprawy odporności, jakości i kontroli danych, a te cechy są coraz bardziej cenione także przez klientów komercyjnych.
Co zyskuje klient
Klient otrzymuje technologię przetestowaną w różnych warunkach i rozwijaną z myślą o ciągłości działania. Dla fabryki oznacza to mniej przestojów. Dla energetyki – szybszą reakcję na awarię. Dla administracji i obronności – większą pewność, że rozwiązanie zadziała również wtedy, gdy otoczenie przestanie być przewidywalne.
Dlaczego rozwoju technologii dual-use nie finansuje wyłącznie rynek?
Droga od pomysłu do gotowego rozwiązania jest w dual-use wyjątkowo kosztowna. Firma musi sfinansować testy, dostosowanie produktu do dwóch grup klientów, cyberbezpieczeństwo, dokumentację, certyfikację i często produkcję małej serii. Jednocześnie pierwsze zamówienie z sektora publicznego może pojawić się znacznie później niż pierwsze wydatki.
Prywatny inwestor widzi więc dobry pomysł, ale także długi okres bez pewnych przychodów. Dotacja dzieli to ryzyko z firmą. Nie zastępuje rynku. Pomaga dotrzeć do momentu, w którym technologia została sprawdzona, klient potwierdził potrzebę, a produkcję można realnie skalować.
Zmiany w konkursach europejskich ułatwiają finansowanie technologii dual-use
W 2026 roku Europejska Rada ds. Innowacji otworzyła swoje główne instrumenty rozwoju i skalowania na technologie dual-use. To ważne, ponieważ wsparcie może dziś obejmować nie tylko badania, lecz również rozwój spółki i kapitał potrzebny do wzrostu. Równolegle Europejski Fundusz Obronny finansuje wspólne projekty badawczo-rozwojowe w obronności.
Co ważne, konkursy regionalne w trybie przyspieszonym ogłosiły już w 2026 roku wiele konkursów zarówno dla dużych firm, jak i firm z sektora MŚP nie tylko na działania mające na celu badawcze opracowanie technologii dla wsparcia obronności i niezależności. Wiele z konkursów już dostępnych ma charakter inwestycyjny, celem tych konkursów jest podjęcie zakupów na nowoczesne linie produkcyjne, zaawansowane systemy po to, żeby przedsiębiorstwa zaczęły szerzej rozwijać swoje know-how w podwójnym zastosowania wielu technologii.
Jak wygląda wiarygodny projekt dual-use, który może wpisać się w konkurs dotacyjny?
Wyobraźmy sobie polski system czujników i analizy obrazu. Na rynku cywilnym wykrywa nieszczelności oraz niebezpieczne zdarzenia w zakładzie chemicznym. W ochronie infrastruktury krytycznej rozpoznaje wtargnięcie i nietypowy ruch wokół obiektu. Technologia bazowa jest ta sama, ale inne są scenariusze testów, sposób zabezpieczenia danych i wymagania dotyczące pracy awaryjnej.
Dofinansowanie technologii dual-use może sfinansować dostosowanie urządzeń do trudnych warunków, bezpieczne oprogramowanie, testy z operatorem infrastruktury i przygotowanie małej serii. Firma wnosi wiedzę produktową oraz plan sprzedaży. Klienci pomagają sprawdzić, czy rozwiązanie naprawdę odpowiada na ich potrzeby. W ten sposób publiczne wsparcie nie kupuje obietnicy – kupuje dowód, że produkt działa.
Najczęściej zadawane pytania o technologie dual-use
Co oznacza, że technologia ma podwójne zastosowanie?
Technologia dual-use może odpowiadać zarówno na potrzeby rynku cywilnego, jak i sektora obronnego. O podwójnym zastosowaniu nie decyduje jednak sama możliwość użycia produktu w dwóch obszarach, lecz wiarygodny scenariusz wykorzystania i uzasadnienie biznesowe dla obu grup odbiorców.
Czy technologia dual-use musi być od początku projektowana dla wojska?
Nie. Wiele rozwiązań powstaje na rynku cywilnym, a ich potencjał obronny lub związany z bezpieczeństwem ujawnia się dopiero na dalszym etapie rozwoju. Dotyczy to m.in. dronów, sensorów, systemów AI, cyberbezpieczeństwa, łączności, energetyki, zaawansowanych materiałów i technologii produkcyjnych.
Czy ta sama technologia może być sprzedawana klientom cywilnym i obronnym bez żadnych zmian?
Zazwyczaj nie. Rdzeń technologii może pozostać taki sam, ale sektor obronny może wymagać większej odporności na zakłócenia, dodatkowych zabezpieczeń, pracy bez dostępu do sieci, innego sposobu zarządzania danymi, certyfikacji oraz zapewnienia ciągłości serwisu i dostaw.
Czy zastosowanie technologii przez służby lub operatora infrastruktury krytycznej zawsze oznacza dual-use?
Nie w każdym programie. Poszczególne konkursy mogą inaczej definiować zastosowanie obronne, bezpieczeństwo cywilne i odporność. Przykładowo niektóre instrumenty oczekują wykazania odrębnego rynku cywilnego i obronnego, dlatego kryteria trzeba sprawdzić przed wyborem źródła finansowania.
Co może zostać sfinansowane w projekcie dual-use?
W zależności od programu wsparcie może obejmować prace badawczo-rozwojowe, przygotowanie prototypu, testy, cyberbezpieczeństwo, dokumentację, certyfikację, budowę małej serii, zakup urządzeń i linii technologicznych oraz skalowanie działalności. Niektóre instrumenty oferują również finansowanie kapitałowe.
GRANTS.CAPITAL pomoże Ci wybrać odpowiednie dofinansowanie technologii dual-use
Obecnie w regionach ogłoszonych jest kilkanaście konkursów, które z jednej strony mogą wesprzeć przedsiębiorstwa w rozwoju, a z drugiej strony wesprzeć państwowe działania na rzecz obronności, niezależności i odporności. Zapoznaj się z obecnym zestawieniem konkursów i znajdź szansę na dofinansowania – zestawienie konkursów DUAL-USE.
Rozwijasz technologię, która może odpowiadać zarówno na potrzeby klientów cywilnych, jak i sektora obronnego? Sprawdź, czy projekt ma dwa wiarygodne zastosowania, jakich dostosowań wymaga oraz który program odpowiada jego etapowi rozwoju. Zobacz aktualne zestawienie konkursów DUAL-USE i znajdź źródło finansowania dopasowane do Twojej technologii.
