Dziewięć na dziesięć firm chce rozwijać technologie podwójnego zastosowania. Technologie podwójnego zastosowania stały się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju polskich firm technologicznych i przemysłowych. Coraz więcej przedsiębiorstw analizuje możliwość wejścia w sektor obronności, bezpieczeństwa oraz zwiększania odporności infrastruktury i gospodarki.
Towarzyszą temu nowe możliwości finansowania. Dotacje na technologie dual-use pojawiają się w programach krajowych, regionalnych i unijnych, a finansowanie może dotyczyć zarówno prac badawczo-rozwojowych, jak i inwestycji, rozwoju zdolności produkcyjnych czy wdrażania nowych technologii.
Za tym entuzjazmem kryje się jednak coś, czego nie widać na pierwszy rzut oka. Z chwilą startu wielu konkursów dotacyjnych wielu przedsiębiorców widząc coraz to nowsze nabory na konkursy inwestycyjne w obszarze obronności komunikuje, że ich technologia ma potencjał podwójnego zastosowania. To zdanie, które tak naprawdę da się dopisać do prawie wszystkiego tj. do czujnika, do software’u, do kompozytu, kamery, czy algorytmu. Właśnie dlatego dual-use samo w sobie nie mówi prawie nic.
Dotacje na technologie dual-use – samo określenie „dual-use” nie wystarczy
Jednym z pierwszych pytań, jakie powinien zadać sobie przedsiębiorca zainteresowany dofinansowaniem technologii dual-use, jest nie „do którego konkursu możemy złożyć wniosek?”, ale: na czym konkretnie polega podwójne zastosowanie naszej technologii?
Technologia dual-use to rozwiązanie, które może znaleźć zastosowanie zarówno na rynku cywilnym, jak i w obszarze obronności, bezpieczeństwa lub zwiększania odporności. O jej potencjale nie decyduje jednak sama deklaracja producenta.
Firma powinna umieć odpowiedzieć m.in. na pytania:
- Jaką konkretną potrzebę z obszaru bezpieczeństwa rozwiązuje technologia?
- Kto będzie jej użytkownikiem?
- W jakim systemie lub środowisku będzie wykorzystywana?
- Jakie parametry technologii są istotne dla zastosowania dual-use?
- Jak rozwiązanie wypada na tle dostępnych obecnie technologii?
- Czy do zastosowania w sektorze bezpieczeństwa konieczne jest dalsze B+R, certyfikacja, dostosowanie produktu lub zwiększenie zdolności produkcyjnych?
Dopiero odpowiedzi na te pytania pozwalają ocenić, czy projekt rzeczywiście ma potencjał dual-use i jakie źródło finansowania może być dla niego odpowiednie.
Okiem doradcy na konkursy dotacyjne
W praktyce przy analizie projektów szybko widać różnicę pomiędzy firmą, która rozumie potencjał swojego rozwiązania, a przedsiębiorstwem, które jedynie dopisało do istniejącego produktu modne określenie „dual-use”.
Pierwsza potrafi wskazać konkretną lukę technologiczną lub operacyjną, użytkownika, zastosowanie oraz parametry rozwiązania, które mają znaczenie dla bezpieczeństwa. Druga ogranicza się do stwierdzenia, że technologia „może mieć zastosowanie wojskowe”. Z perspektywy ubiegania się o dotacje na technologie podwójnego zastosowania to za mało.
Dwie rzeczy, o których w rozmowie o dotacjach mówi się zbyt mało:
- Pierwsza: dual-use to nie jeden reżim prawny, tylko kilka nakładających się porządków – cywilny i obronny, krajowy i unijny, które nie zawsze ze sobą współgrają. Ten sam projekt z obszaru AI, sensoryki czy łączności można podpiąć pod zupełnie różne instrumenty wsparcia, a każdy z nich mówi innym językiem i pyta o co innego. Każdy projekt należy przeanalizować i dobrać odpowiednie dofinansowanie.
- Druga jest jeszcze mniej oczywista, zwłaszcza dla firm z czysto cywilnym rodowodem. Sektor obronny ma własną warstwę formalną, której rynek cywilny po prostu nie zna. Koncesje, poświadczenia bezpieczeństwa przemysłowego, czy dostęp do informacji niejawnych. W wielu konkursach związanych z dual-use wymagane jest, żeby przedsiębiorstwo posiadało stosowne dokumenty albo o nie wystąpiło. Tutaj należy szczegółowo zweryfikować nie tylko zalety samej inwestycji w technologie podwójnego zastosowania, a też zweryfikować obowiązki dla działalności w tym zakresie.
Kwestii tych nie przywołuję, żeby ostudzić ambicje, wręcz odwrotnie. Apetyt na dotacje na technologie podwójnego zastosowania i zwiększenia odporności jest słuszny, a firma, która dziś nie uznaje się za wnioskodawcę wielu programów dotacyjnych, często ma z bezpieczeństwem i odpornością więcej wspólnego, niż jej się wydaje.
Producent zasilania awaryjnego. Zespół od cyberbezpieczeństwa. Dostawca sensorów, materiałów, oprogramowania do monitorowania sieci. To są dokładnie te firmy, których ten rynek dziś potrzebuje i to one, a nie tylko klasyczna zbrojeniówka, zdecydują o tym, czy zbudujemy własny potencjał, czy zostaniemy odbiorcą cudzych technologii. Rzecz w tym, żeby w każdy konkurs dotacyjny wejść świadomie. Wiedząc, gdzie realnie leży wartość projektu, pod jaki konkretny konkurs go podpiąć i co trzeba mieć przygotowane, zanim złoży się wniosek o dofinansowanie technologii dual-use.
Mam technologię i co dalej?
Chcesz wiedzieć, do której kategorii pasuje Twój projekt i co realnie trzeba przygotować, żeby się kwalifikował? Od takiej oceny warto zacząć, jeszcze przed pierwszym akapitem wniosku. Opracuj mapę drogową Twojego pomysłu tzn. gdzie leży jego wartość dla bezpieczeństwa, pod który instrument pasuje i czego jeszcze mu brakuje.
Najczęstsze pytania o dofinansowanie technologii podwójnego zastosowania
Czym w praktyce jest technologia podwójnego zastosowania?
To rozwiązanie, które może być wykorzystywane zarówno w zastosowaniach cywilnych, jak i w obszarze obronności, bezpieczeństwa lub zwiększania odporności. O potencjale dual-use nie decyduje sama deklaracja, lecz konkretna funkcja technologii, jej użytkownik oraz sposób wykorzystania.
Czy każdą technologię cywilną można uznać za dual-use?
Nie. Firma powinna wskazać wiarygodny scenariusz zastosowania, konkretną potrzebę oraz parametry rozwiązania istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa. Samo określenie projektu jako „dual-use” nie wystarczy, aby uzasadnić jego wartość.
Czy firma bez doświadczenia w sektorze obronnym może ubiegać się o dofinansowanie?
Tak, jeżeli spełnia warunki danego programu i potrafi wykazać znaczenie projektu dla bezpieczeństwa lub odporności. Duży potencjał mają m.in. firmy z obszaru energetyki, cyberbezpieczeństwa, AI, sensoryki, łączności, materiałów oraz monitorowania infrastruktury.
Czy przed złożeniem wniosku potrzebne są koncesje lub poświadczenia bezpieczeństwa?
Zależy to od programu, zakresu projektu i planowanego zastosowania technologii. Niektóre nabory wymagają posiadania określonych dokumentów, inne dopuszczają rozpoczęcie odpowiedniej procedury lub spełnienie wymagań na dalszym etapie. Warunki należy sprawdzić jeszcze przed opracowaniem harmonogramu i budżetu.
Jak wybrać właściwy konkurs dotacyjny dla projektu dual-use?
Trzeba porównać zakres projektu z celem naboru, poziomem gotowości technologii, rodzajem planowanej inwestycji, katalogiem kosztów kwalifikowanych i wymaganiami formalnymi. Ten sam projekt może pasować do kilku instrumentów, ale w każdym z nich inaczej przedstawia się jego wartość i zakładane rezultaty.
Od czego zacząć przygotowanie projektu?
Od krótkiej diagnozy: jaką potrzebę z obszaru bezpieczeństwa rozwiązuje technologia, kto będzie jej użytkownikiem, czego brakuje do wdrożenia i który instrument finansowania odpowiada etapowi rozwoju firmy. Taka mapa drogowa pozwala odpowiednio wcześnie wykryć luki technologiczne, formalne i budżetowe.
Sprawdź potencjał swojego projektu dual-use z GRANTS.CAPITAL
Masz technologię, którą można wykorzystać także w obszarze obronności, bezpieczeństwa lub zwiększania odporności? Zanim wybierzesz konkurs i zaczniesz przygotowywać wniosek, zweryfikuj potencjał projektu, wymagania formalne oraz dostępne możliwości finansowania. Umów wstępną konsultację z GRANTS.CAPITAL i sprawdź, do którego programu pasuje Twój projekt oraz co należy przygotować przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
